Môn KTPL

Quyền và nghĩa vụ của công dân trong hôn nhân và gia đình

Nguyên tắc cơ bản của chế độ hôn nhân Việt Nam

Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 quy định chế độ hôn nhân Việt Nam dựa trên các nguyên tắc: hôn nhân tự nguyện, tiến bộ, một vợ một chồng, vợ chồng bình đẳng. Hôn nhân phải được đăng ký tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Nghiêm cấm tảo hôn, cưỡng ép kết hôn, lừa dối kết hôn, cản trở kết hôn. Các nguyên tắc này nhằm bảo vệ quyền lợi chính đáng của mỗi cá nhân và xây dựng gia đình hạnh phúc, bền vững.

Độ tuổi kết hôn và điều kiện kết hôn hợp pháp

Theo Điều 8 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, điều kiện kết hôn gồm: nam từ đủ 20 tuổi trở lên, nữ từ đủ 18 tuổi trở lên; việc kết hôn do nam nữ tự nguyện quyết định; không thuộc trường hợp bị mất năng lực hành vi dân sự; việc kết hôn không thuộc các trường hợp cấm kết hôn. Hôn nhân hợp pháp được cơ quan nhà nước có thẩm quyền đăng ký và cấp Giấy chứng nhận kết hôn. Tảo hôn (kết hôn khi chưa đủ tuổi) là hành vi bị pháp luật nghiêm cấm và xử lý kỷ luật, xử phạt vi phạm hành chính.

Nghĩa vụ và quyền giữa vợ và chồng

Vợ chồng có nghĩa vụ thương yêu, chung thủy, tôn trọng danh dự và nhân phẩm của nhau; cùng nhau chăm lo cuộc sống chung, xây dựng gia đình hạnh phúc. Vợ chồng có quyền bình đẳng trong việc lựa chọn nơi cư trú, tôn giáo, tín ngưỡng; quyền và nghĩa vụ trong việc tạo lập, chiếm hữu, sử dụng và định đoạt tài sản chung. Mọi tài sản do vợ chồng tạo ra trong thời kỳ hôn nhân là tài sản chung, trừ trường hợp được thừa kế riêng, tặng cho riêng. Vợ chồng cùng đại diện cho nhau trong quan hệ pháp luật về tài sản.

Trách nhiệm của cha mẹ đối với con cái

Cha mẹ có nghĩa vụ thương yêu, nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục con cái đến tuổi trưởng thành. Cha mẹ phải tạo điều kiện cho con học tập, rèn luyện đạo đức, phát triển năng khiếu; là tấm gương tốt cho con noi theo. Không được phân biệt đối xử giữa các con, lạm dụng lao động trẻ em, xúi giục con làm điều trái pháp luật. Cha mẹ có quyền đại diện pháp lý cho con chưa thành niên và chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại do con chưa thành niên gây ra.

Trách nhiệm của con cái đối với cha mẹ

Con cái có bổn phận yêu quý, kính trọng, biết ơn và hiếu thảo với cha mẹ. Con cái có nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng cha mẹ khi cha mẹ già yếu, đau ốm, không còn khả năng lao động. Con đã thành niên có quyền tự do lựa chọn nghề nghiệp, nơi cư trú nhưng phải có trách nhiệm phụng dưỡng cha mẹ. Việc ngược đãi, xúc phạm, bỏ mặc cha mẹ già là hành vi vi phạm đạo đức và bị pháp luật xử lý nghiêm minh.

Các trường hợp bị cấm kết hôn

Pháp luật nghiêm cấm các trường hợp kết hôn sau: kết hôn giả tạo; tảo hôn và cưỡng ép kết hôn; kết hôn giữa những người cùng dòng máu trực hệ; giữa những người có họ trong phạm vi ba đời; kết hôn giữa cha mẹ nuôi và con nuôi; giữa người đã từng là cha mẹ nuôi với con nuôi; kết hôn giữa bố chồng với con dâu, mẹ vợ với con rể, cha dượng với con riêng của vợ. Những quy định này đảm bảo sự lành mạnh về mặt sinh học và đạo đức xã hội.

Bạo lực gia đình và xử lý vi phạm

Bạo lực gia đình là hành vi cố ý gây tổn hại về thể chất, tinh thần và tài sản giữa các thành viên trong gia đình. Luật Phòng, chống bạo lực gia đình quy định các hành vi bạo lực gồm: hành hạ, ngược đãi, đánh đập; lăng mạ, xúc phạm danh dự; cô lập, xua đuổi; cưỡng ép tảo hôn, cưỡng ép kết hôn; cưỡng ép quan hệ tình dục. Người có hành vi bạo lực gia đình tùy theo tính chất, mức độ vi phạm có thể bị xử lý hành chính, kỷ luật hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.

Luyện tập trắc nghiệm

1 / 14
Câu 1
Trắc nghiệm đơnTrung bình

Độ tuổi kết hôn hợp pháp theo Luật Hôn nhân và Gia đình Việt Nam là?

A
Nam 18, Nữ 16
B
Nam từ đủ 20, Nữ từ đủ 18
C
Cả hai đều đủ 18
D
Cả hai đều đủ 22