Môn KTPL
Bảo hiểm
Khái niệm bảo hiểm
Bảo hiểm là hoạt động chuyển giao rủi ro từ người được bảo hiểm (bên mua bảo hiểm) sang người bảo hiểm (tổ chức bảo hiểm) thông qua hợp đồng bảo hiểm. Người tham gia bảo hiểm đóng phí bảo hiểm để hình thành quỹ bảo hiểm. Khi xảy ra sự kiện bảo hiểm, người bảo hiểm có trách nhiệm bồi thường hoặc trả tiền bảo hiểm cho người thụ hưởng. Bảo hiểm hoạt động dựa trên nguyên tắc số đông bù số ít: nhiều người cùng đóng góp một khoản phí nhỏ để hỗ trợ cho một số ít người không may gặp rủi ro.
Bảo hiểm xã hội
Bảo hiểm xã hội (BHXH) là loại hình bảo hiểm do Nhà nước tổ chức, nhằm bảo đảm thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập cho người lao động khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, hết tuổi lao động hoặc chết. BHXH bao gồm hai hình thức: BHXH bắt buộc (áp dụng với người lao động có hợp đồng từ 1 tháng trở lên) và BHXH tự nguyện (dành cho lao động tự do, không có hợp đồng lao động). Các chế độ BHXH gồm: ốm đau, thai sản, tai nạn lao động – bệnh nghề nghiệp, hưu trí và tử tuất.
Bảo hiểm y tế
Bảo hiểm y tế (BHYT) là loại hình bảo hiểm do Nhà nước tổ chức, nhằm thanh toán chi phí khám bệnh, chữa bệnh cho người tham gia khi ốm đau, bệnh tật. BHYT mang tính cộng đồng, không vì mục đích lợi nhuận. Đối tượng tham gia BHYT gồm: người lao động (bắt buộc), học sinh sinh viên, hộ gia đình, người nghèo, trẻ em dưới 6 tuổi (được cấp thẻ BHYT miễn phí). BHYT là một trong những chính sách an sinh xã hội quan trọng, góp phần thực hiện mục tiêu bảo vệ và nâng cao sức khỏe toàn dân.
Bảo hiểm thất nghiệp
Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) là loại hình bảo hiểm do Nhà nước tổ chức, nhằm hỗ trợ người lao động khi bị mất việc làm. BHTN bao gồm các chế độ: trợ cấp thất nghiệp hàng tháng, hỗ trợ học nghề và tư vấn giới thiệu việc làm. Điều kiện hưởng trợ cấp thất nghiệp là người lao động đã đóng BHTN từ đủ 12 tháng trở lên trong vòng 24 tháng trước khi chấm dứt hợp đồng lao động, đã đăng ký thất nghiệp và chưa tìm được việc làm. Thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp tùy thuộc vào thời gian đóng bảo hiểm, tối đa 12 tháng.
Bảo hiểm thương mại
Bảo hiểm thương mại là loại hình bảo hiểm do các doanh nghiệp bảo hiểm (tư nhân hoặc cổ phần) cung cấp, hoạt động vì mục đích lợi nhuận. Người tham gia tự nguyện mua bảo hiểm theo nhu cầu. Bảo hiểm thương mại bao gồm nhiều loại: bảo hiểm nhân thọ (bảo vệ tính mạng, sức khỏe con người), bảo hiểm phi nhân thọ (bảo hiểm tài sản, bảo hiểm xe cơ giới, bảo hiểm cháy nổ, bảo hiểm hàng hải), bảo hiểm sức khỏe. Hợp đồng bảo hiểm thương mại được ký kết giữa bên mua bảo hiểm và doanh nghiệp bảo hiểm, trong đó doanh nghiệp có trách nhiệm bồi thường khi xảy ra sự kiện bảo hiểm.
Vai trò của bảo hiểm
Bảo hiểm có vai trò quan trọng đối với cá nhân và xã hội. Đối với cá nhân, bảo hiểm giúp ổn định cuộc sống khi gặp rủi ro như ốm đau, tai nạn, mất việc làm, hết tuổi lao động, giảm bớt gánh nặng tài chính. Đối với xã hội, bảo hiểm góp phần ổn định trật tự và an sinh xã hội, thúc đẩy tiết kiệm và tạo nguồn vốn đầu tư dài hạn cho nền kinh tế. Các quỹ bảo hiểm lớn (đặc biệt là quỹ BHXH) là nguồn vốn quan trọng cho đầu tư phát triển. Bảo hiểm cũng giúp giảm tải gánh nặng cho ngân sách nhà nước trong việc hỗ trợ người gặp khó khăn.
Nguyên tắc cơ bản của hoạt động bảo hiểm
Hoạt động bảo hiểm dựa trên một số nguyên tắc cơ bản. Nguyên tắc san sẻ rủi ro: số đông cùng đóng góp phí để bù đắp cho số ít gặp rủi ro. Nguyên tắc trung thực tuyệt đối: các bên phải cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ khi giao kết hợp đồng. Nguyên tắc bồi thường: mức bồi thường không vượt quá giá trị thiệt hại thực tế. Nguyên tắc quyền lợi có thể được bảo hiểm: người tham gia phải có quyền lợi hợp pháp đối với đối tượng bảo hiểm. Nguyên tắc tự nguyện và bắt buộc: BHXH, BHYT, BHTN mang tính bắt buộc; bảo hiểm thương mại mang tính tự nguyện.
Luyện tập trắc nghiệm
1 / 14Câu 1
Trắc nghiệm đơnTrung bình
Bản chất của bảo hiểm là
A
Hình thức đánh bạc hợp pháp
B
San sẻ rủi ro tài chính giữa những người tham gia
C
Một loại thuế do nhà nước thu
D
Hoạt động từ thiện không hoàn lại