Môn Địa Lý
Lao động và việc làm
Quy mô và chất lượng lao động
Việt Nam có nguồn lao động dồi dào với hơn 51 triệu người trong độ tuổi lao động, là lợi thế lớn cho phát triển kinh tế. Tuy nhiên, chất lượng lao động còn hạn chế: tỷ lệ lao động qua đào tạo nghề chỉ khoảng 26-27%, phần lớn lao động chưa được đào tạo bài bản, trình độ chuyên môn kỹ thuật thấp. Lao động Việt Nam có ưu điểm cần cù, chịu khó, tiếp thu nhanh khoa học kỹ thuật, nhưng năng suất lao động còn thấp so với khu vực, gây khó khăn trong hội nhập và thu hút đầu tư công nghệ cao.
Cơ cấu lao động theo ngành
Cơ cấu lao động theo ngành kinh tế đang chuyển dịch tích cực theo hướng công nghiệp hóa: tỷ trọng lao động nông nghiệp giảm dần (còn khoảng 27-28%), trong khi tỷ trọng lao động công nghiệp - xây dựng và dịch vụ tăng lên (chiếm hơn 70%). Sự chuyển dịch này gắn liền với quá trình đô thị hóa và phát triển các khu công nghiệp, khu chế xuất. Tuy nhiên, tốc độ giảm lao động nông nghiệp còn chậm so với yêu cầu, và lao động trong công nghiệp phần lớn vẫn làm các khâu gia công, giá trị gia tăng thấp.
Vấn đề thất nghiệp và thiếu việc làm
Thất nghiệp là tình trạng lao động trong độ tuổi muốn làm việc nhưng chưa có việc. Tỷ lệ thất nghiệp ở khu vực thành thị cao hơn nông thôn, và trong đó thanh niên (15-24 tuổi) chiếm tỷ lệ lớn do thiếu kỹ năng và kinh nghiệm. Thiếu việc làm (làm việc dưới năng lực, thu nhập thấp, thời gian làm việc ngắn) phổ biến ở nông thôn. Nguyên nhân chủ yếu là cơ cấu đào tạo chưa phù hợp với nhu cầu thị trường, chất lượng lao động thấp và tốc độ tạo việc làm chưa bắt kịp tốc độ gia tăng lực lượng lao động.
Di cư và xuất khẩu lao động
Di cư lao động, đặc biệt là di cư từ nông thôn ra thành thị và từ miền Trung, miền núi đến vùng Đông Nam Bộ, góp phần cung ứng nhân lực cho các đô thị và khu công nghiệp, giúp người lao động tăng thu nhập. Đồng thời, xuất khẩu lao động (đưa người đi làm việc ở nước ngoài) là kênh quan trọng giải quyết việc làm và mang lại nguồn ngoại tệ lớn. Tuy nhiên, di cư và xuất khẩu lao động cũng đặt ra thách thức về quá tải hạ tầng đô thị, an sinh xã hội, cũng như rủi ro về hợp đồng, sức khỏe và bị bóc lột đối với người lao động.
Giải pháp tạo việc làm
Để giải quyết việc làm, Việt Nam tập trung đẩy mạnh đào tạo nghề gắn với nhu cầu thị trường; hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ, khởi nghiệp và thu hút đầu tư để mở rộng sản xuất; phát triển kinh tế địa phương và nông thôn nhằm tạo việc làm tại chỗ; xây dựng hệ thống thông tin thị trường lao động minh bạch; đồng thời quản lý và hỗ trợ xuất khẩu lao động an toàn. Những giải pháp này giúp nâng cao chất lượng lao động và giảm tỷ lệ thất nghiệp, thiếu việc làm.
Luyện tập trắc nghiệm
1 / 19Câu 1
Trắc nghiệm đơnTrung bình
Ngành nào đang giảm tỷ lệ lao động ở Việt Nam?
A
Nông nghiệp
B
Công nghiệp
C
Dịch vụ
D
Du lịch