Môn Địa Lý

Thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió mùa

Đặc điểm nhiệt đới ẩm

Nước ta nằm trong vùng nội chí tuyến nên quanh năm nhận được lượng bức xạ mặt trời lớn, nhiệt độ trung bình năm trên 20-21°C, ít có tháng nào có nhiệt độ dưới 18°C. Độ ẩm không khí cao (trên 80%), tổng lượng mưa hàng năm lớn (1.500-2.500 mm), nguồn nước dồi dào. Nhờ nhiệt và ẩm, sinh vật phát triển mạnh, thảm thực vật xanh tốt quanh năm và quá trình phong hóa, hình thành đất diễn ra nhanh.

Chế độ gió mùa và sự phân mùa

Gió mùa là đặc trưng quan trọng nhất. Mùa đông (tháng 11 đến tháng 4), gió mùa Đông Bắc thổi từ lục địa mang theo không khí khô, lạnh, gây ra mùa khô ở miền Nam và mùa đông lạnh ở miền Bắc. Mùa hạ (tháng 5 đến tháng 10), gió mùa Tây Nam thổi từ Ấn Độ Dương mang nhiều hơi ẩm gây mưa lớn. Ngoài ra còn có gió mùa Đông Nam hoạt động ở miền Nam. Sự thay đổi hướng gió theo mùa tạo nên sự phân mùa khí hậu, thủy văn và sinh vật.

Thảm thực vật và đất đai

Thiên nhiên nhiệt đới ẩm tạo nên các kiểu thảm thực vật đặc trưng: rừng nhiệt đới xanh quanh năm, rừng kín thường xanh mưa ẩm, rừng nửa rụng lá vùng khô, rừng ngập mặn ven biển và rừng tràm vùng ngập nước. Các nhóm đất chính gồm đất feralit (đất đỏ vàng) trên đồi núi, đất phù sa ven sông và đất mặn, đất phèn ven biển. Hệ sinh thái đa dạng, giàu loài nhưng dễ bị suy thoái nếu khai thác quá mức.

Tác động đến sản xuất và đời sống

Khí hậu nóng ẩm, mưa nhiều thuận lợi cho nông nghiệp nhiệt đới, cho phép canh tác nhiều vụ, phát triển cây công nghiệp, cây ăn quả và nuôi trồng thủy sản. Tuy nhiên, sự phân mùa gây ra mùa khô thiếu nước ở miền Trung, miền Nam, đòi hỏi hệ thống thủy lợi. Mưa tập trung và bão từ Biển Đông gây lũ lụt, xói mòn, sạt lở, ảnh hưởng lớn đến sản xuất và dân sinh, đặc biệt ở miền Trung và vùng đồng bằng.

Luyện tập trắc nghiệm

1 / 19
Câu 1
Trắc nghiệm đơnTrung bình

Khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa có đặc trưng nào?

A
Bốn mùa rõ rệt giống ôn đới
B
Mùa mưa và mùa khô
C
Hoàn toàn khô hạn
D
Nhiệt độ dưới 0°C