Môn Địa Lý
Phát triển kinh tế - xã hội ở đồng bằng sông Hồng
Vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ
Đồng bằng sông Hồng gồm các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trong đó có Thủ đô Hà Nội và thành phố cảng Hải Phòng. Vùng nằm ở trung tâm phía Bắc, giáp Trung du và miền núi Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ và vịnh Bắc Bộ. Vị trí này tạo điều kiện thuận lợi để giao lưu, kết nối với các vùng trong nước và quốc tế, phát triển kinh tế mở, đóng vai trò là cầu nối giữa vùng núi phía Bắc với biển và các vùng kinh tế khác.
Các thế mạnh để phát triển kinh tế - xã hội
Vùng có nhiều thế mạnh nổi bật: đất phù sa màu mỡ do sông Hồng và sông Thái Bình bồi đắp, thuận lợi cho thâm canh lúa và cây lương thực - thực phẩm; khí hậu nhiệt đới ẩm có mùa đông lạnh cho phép đa dạng hóa cây trồng, phát triển rau vụ đông; nguồn nước dồi dào; tài nguyên biển ở Hải Phòng, Quảng Ninh lân cận. Dân cư đông, nguồn lao động dồi dào, có trình độ và tay nghề cao. Cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất - kĩ thuật vào loại tốt nhất cả nước; tập trung nhiều trung tâm nghiên cứu, trường đại học, đầu mối giao thông.
Chuyển dịch cơ cấu và các ngành kinh tế
Cơ cấu kinh tế của vùng chuyển dịch tích cực theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa: giảm tỉ trọng nông - lâm - thủy sản, tăng tỉ trọng công nghiệp - xây dựng và dịch vụ. Công nghiệp phát triển đa dạng với các ngành cơ khí, điện tử, chế biến thực phẩm, sản xuất vật liệu xây dựng, dệt may; hình thành nhiều khu công nghiệp, khu công nghệ cao. Dịch vụ phát triển mạnh gồm thương mại, du lịch, tài chính - ngân hàng, giao thông vận tải, bưu chính viễn thông. Nông nghiệp là vùng thâm canh lúa trình độ cao, phát triển rau vụ đông, chăn nuôi lợn, gia cầm và nuôi trồng thủy sản.
Đô thị hóa và mạng lưới đô thị
Đồng bằng sông Hồng có mật độ dân số cao nhất cả nước và mạng lưới đô thị dày đặc, tỉ lệ đô thị hóa cao. Hà Nội là Thủ đô, đô thị đặc biệt, trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa, khoa học - kĩ thuật lớn của cả nước; Hải Phòng là thành phố cảng và trung tâm công nghiệp, dịch vụ quan trọng. Quá trình đô thị hóa gắn với công nghiệp hóa thúc đẩy phát triển kinh tế nhưng cũng tạo sức ép về việc làm, nhà ở, hạ tầng và môi trường.
Thách thức và định hướng phát triển bền vững
Vùng đối mặt với các thách thức: sức ép dân số và di cư lớn, quỹ đất nông nghiệp thu hẹp, ô nhiễm môi trường đất - nước - không khí, thiên tai (bão, ngập lụt, rét đậm) và tác động của biến đổi khí hậu. Định hướng phát triển bền vững gồm: phát triển kinh tế tri thức, công nghiệp công nghệ cao và dịch vụ hiện đại; quy hoạch và quản lí đô thị hợp lí; xử lí ô nhiễm, bảo vệ môi trường; phát triển giao thông xanh; bảo vệ và sử dụng hợp lí tài nguyên đất, nước.
Luyện tập trắc nghiệm
1 / 18Câu 1
Trắc nghiệm đơnTrung bình
Đồng bằng sông Hồng nổi tiếng với?
A
Nông nghiệp lúa nước, mật độ dân số cao và công nghiệp tập trung
B
Sa mạc rộng lớn
C
Rừng nguyên sinh dày đặc
D
Đảo núi lửa