Môn Địa Lý
Phát triển kinh tế - xã hội ở Đông Nam Bộ
Vị trí địa lí và dân cư
Vùng gồm TP Hồ Chí Minh và 5 tỉnh: Bình Dương, Bình Phước, Tây Ninh, Đồng Nai, Bà Rịa – Vũng Tàu, diện tích 23,6 nghìn km2. Vùng tiếp giáp Cam-pu-chia, giáp Đồng bằng sông Cửu Long, Tây Nguyên và duyên hải miền Trung, có vùng biển rộng với quần đảo Côn Sơn. Năm 2021, dân số 18,3 triệu người, mật độ 778 người/km2, tỉ lệ dân thành thị 66,4% cao nhất cả nước, với nhiều dân tộc Kinh, Hoa, Khơ-me, Chăm,...
Thế mạnh và hạn chế
Về tự nhiên, vùng có địa hình bằng phẳng, đất badan và đất xám phù sa cổ (80% diện tích), khí hậu cận xích đạo, hệ thống sông Đồng Nai, sông Bé, hồ Dầu Tiếng, khoáng sản dầu khí, bô-xít và vùng biển giàu tiềm năng. Về kinh tế – xã hội, lao động dồi dào, cơ sở hạ tầng đồng bộ hiện đại, vốn đầu tư nước ngoài đứng đầu, TP Hồ Chí Minh là đô thị đặc biệt. Hạn chế là mùa khô kéo dài, ngập úng triều cường, xâm nhập mặn và áp lực môi trường từ nhập cư.
Công nghiệp - động lực quốc gia
Khu vực công nghiệp – xây dựng chiếm tỉ trọng cao, riêng công nghiệp 37,9% GRDP năm 2021, chiếm 31,7% giá trị sản xuất công nghiệp cả nước. Cơ cấu chuyển dịch theo hướng hiện đại: công nghiệp chế biến chế tạo đạt hơn 90%. Các ngành nổi trội là khai thác chế biến dầu khí, sản xuất điện (nhiệt điện Phú Mỹ, thủy điện Trị An), điện tử, thực phẩm, dệt may, giày dép. Trung tâm công nghiệp lớn: TP Hồ Chí Minh, Biên Hòa, Thủ Dầu Một.
Dịch vụ và nông - lâm - ngư nghiệp
Dịch vụ chiếm tỉ trọng cao nhất trong GRDP với giao thông vận tải đa dạng (cao tốc, cảng Cát Lái, Cái Mép, sân bay Tân Sơn Nhất), thương mại đứng đầu cả nước (27% bán lẻ, 34% xuất khẩu), du lịch đô thị và sinh thái, bưu chính viễn thông đi đầu chuyển đổi số. Nông nghiệp là vùng chuyên canh cây công nghiệp hàng đầu (cao su, điều, hồ tiêu, cây ăn quả), chăn nuôi công nghiệp và thủy sản (Bà Rịa – Vũng Tàu chiếm 93,8% khai thác thủy sản vùng).
Thách thức và hướng phát triển bền vững
Công nghiệp tập trung gây ô nhiễm không khí, đất, nước, biển; chuyên canh cây công nghiệp lâu năm tác động xấu môi trường đất nước. Giải pháp là phát triển theo hướng bền vững: đầu tư xử lý môi trường, giải quyết quá tải hạ tầng đô thị, bảo vệ môi trường biển, thích ứng biến đổi khí hậu và nước biển dâng. Kinh tế phát triển tạo nguồn lực bảo vệ môi trường, ngược lại môi trường tốt duy trì hiệu quả hoạt động kinh tế.
Luyện tập trắc nghiệm
1 / 18Câu 1
Trắc nghiệm đơnTrung bình
Một chức năng chính của cảng biển là?
A
Tiếp nhận và chuyển tải hàng hóa quốc tế
B
Trồng lúa
C
Sản xuất điện
D
Không quan trọng