Giải SBT Toán lớp 6 Bài 19: Hình chữ nhật. Hình thoi hình bình hành. Hình thang cân
Bài 4.8 trang 68 sách bài tập Toán lớp 6 Tập 1: Quan sát Hình 4.11 và cho biết hình nào là hình chữ nhật, hình nào là hình thoi.
Lời giải:
Quan sát hình 4. 11, ta thấy:
+) Hình chữ nhật là: hình b
+) Hình thoi là: hình d
Bài 4.9 trang 68 sách bài tập Toán lớp 6 Tập 1: Quan sát Hình 4.12 và cho biết hình nào là hình bình hành, hình nào là hình thang cân.
Lời giải:
Quan sát hình 4. 12, ta thấy:
+) Hình bình hành là: hình c
+) Hình thang cân là: hình b
Bài 4.10 trang 68 sách bài tập Toán lớp 6 Tập 1: Vẽ hình chữ nhật DEFG có DE = 3cm; EF = 5cm.
Lời giải:
Vẽ hình chữ nhật DEFG có DE = 3cm; EF = 5cm.
Bước 1. Vẽ đoạn thẳng EF = 5 cm.
Bước 2. Vẽ đường thẳng vuông góc với EF tại E. Trên đường thẳng đó lấy điểm D sao cho ED = 3 cm.
Bước 3. Vẽ đường thẳng vuông góc với EF tại F. Trên đường thẳng đó lấy điểm G sao cho FG = 3 cm.
Bước 4. Nối D với G ta được hình chữ nhật DEFG.
Bài 4.11 trang 68 sách bài tập Toán lớp 6 Tập 1: Vẽ hình thoi MNPQ có cạnh MN = 4cm.
Lời giải:
Vẽ hình thoi MNPQ có cạnh MN = 4cm hướng dẫn sau:
Bước 1. Vẽ đoạn thẳng MN = 4cm
Bước 2. Vẽ đường thẳng đi qua N. lấy điểm P trên đường thẳng đó sao cho
NP = 4 cm.
Bước 3. Vẽ đường thẳng đi qua P và song song với cạnh MN. Vẽ đường thẳng đi qua M và song song với cạnh NP.
Bước 4. Hai đường thẳng này cắt nhau tại Q, ta được hình thoi MNPQ.
Bài 4.12 trang 68 sách bài tập Toán lớp 6 Tập 1: Vẽ hình bình hành EFHK có EF = 3cm; FH = 4cm.
Lời giải:
Vẽ hình bình hành EFHK có EF = 3 cm; FH = 4 cm theo hướng dẫn sau:
Bước 1. Vẽ đoạn thẳng HF = 4 cm.
Bước 2. Vẽ đường thẳng đi qua F. Trên đường thẳng đó lấy điểm E sao cho
FE = 3 cm.
Bước 3. Vẽ đường thẳng đi qua E và song song với FH, đường thẳng qua H và song song với FE. Hai đường thẳng này cắt nhau tại K, ta được hình bình hành EFHK.
Bài 4.13 trang 68 sách bài tập Toán lớp 6 Tập 1: Vẽ hình bình hành ABCD có AB = 3cm; BC = 5cm; AC = 6cm.
Lời giải:
Vẽ hình bình hành ABCD có AB = 3cm; BC = 5cm; AC = 6cm theo hướng dẫn sau:
Bước 1: Vẽ đoạn thẳng AC = 6cm.
Bước 2: Vẽ cung tròn tâm A bán kính 3cm, cung tròn tâm C bán kính 5 cm. Hai cung tròn này cắt nhau tại B
Bước 3: Nối A với B, B với C ta được AB = 3cm, BC = 5cm.
Bước 4: Vẽ đường thẳng đi qua A và song song với BC, đường thẳng qua C và song song với AB. Hai đường thẳng này cắt nhau tại D, ta được hình bình hành ABCD.
Bài 4.14 trang 68 sách bài tập Toán lớp 6 Tập 1: Vẽ hình thoi MNPQ có cạnh bằng 5cm và một góc bằng 60o.
Lời giải:
Vẽ hình thoi MNPQ có cạnh MN = 5cm và có một góc bằng 60o theo hướng dẫn sau:
Bước 1. Vẽ đoạn thẳng MN = 5cm
Bước 2: Đặt ê ke có góc trùng với điểm M, kẻ đường thẳng Mx
Bước 3: Trên đường thẳng Mx lấy điểm Q sao cho MQ = 5cm.
Bước 4. Vẽ đường thẳng đi qua Q song song với MN, đường thẳng qua N song song với MQ, hai đường thẳng này cắt nhau tại P. Ta được hình thoi MNPQ.
Xoay hình ta được:
Bài 4.15 trang 69 sách bài tập Toán lớp 6 Tập 1: Quan sát Hình 4.13 và kiểm tra xem tứ giác MNPQ có là hình thoi không?
Lời giải:
Dùng thước thẳng hoặc compa kiểm tra ta thấy: MN = NP = PQ = MQ, nghĩa là 4 cạnh bằng nhau nên MNPQ là hình thoi.
Bài 4.16 trang 69 sách bài tập Toán lớp 6 Tập 1: Quan sát Hình 4.14 và kiểm tra xem tứ giác EFPQ có là hình bình hành không. Tứ giác ABCD có là hình chữ nhật không?
Lời giải:
+) Dùng thước thẳng để kiểm tra ta thấy EF = PQ; EQ = PF
Do đó EFPQ là hình bình hành.
+) Dùng ê ke để kiểm tra góc ta thấy:
Hình ABCD có: các góc A, góc B, góc C, góc D đều bằng 90o nên ABCD là hình chữ nhật.
Bài 4.17 trang 69 sách bài tập Toán lớp 6 Tập 1: Quan sát Hình 4.15 và kiểm tra xem các tứ giác OABC, OCDE có là hình thoi không. Tứ giác BEDC có là hình thang cân không?
Lời giải:
+) Dùng thước thẳng đo ta thấy AB = AO = OC = CB nên tứ giác OABC là hình thoi
+) Dùng thước thẳng đo ta thấy CO = OE = ED = DC nên tứ giác COED là hình thoi
+) Đặt ê ke vuông góc với BE, ta thấy ê ke cũng vuông góc với CD. Do đó hai đường thẳng BE và CD song song với nhau.
+) Dùng thước thẳng đo, ta thấy BD = CE nghĩa là hai đường chéo bằng nhau
Do đó BCDE là hình thang cân.
Bài 4.18 trang 69 sách bài tập Toán lớp 6 Tập 1: Cắt ba hình tam giác đều có cạnh 4cm rồi ghép thành một hình thang cân.
Lời giải:
+) Cắt ba hình tam giác đều cạnh 4 cm
+) Ghép lại như hình vẽ dưới ta được hình thang cân
Bài 4.19 trang 69 sách bài tập Toán lớp 6 Tập 1: Cắt tám hình thang cân có đáy nhỏ bằng cạnh bên để xếp thành mặt chiếc khay đựng mứt Tết như hình Hình 4.16
Lời giải:
+) Cắt 8 hình thang như hình vẽ:
+) Xếp lại như hình 4.16
Lý thuyết Hình chữ nhật, hình thoi, hình bình hành, hình thang cân
1. Hình chữ nhật
Trong hình chữ nhật có:
– Bốn góc bằng nhau và bằng 900C.
– Các cặp cạnh đối bằng nhau.
– Hai đường chéo bằng nhau.
Ví dụ 1. Lấy ví dụ về các hình có dạng hình chữ nhật trong thực tiễn.
Lời giải
Mặt bàn, Mặt bảng, cửa ra vào, cửa sổ, …
2. Hình thoi
Trong hình thoi :
– Bốn cạnh bằng nhau.
– Hai đường chéo vuông góc với nhau.
– Các cặp góc đối bằng nhau.
Ví dụ 2. Vẽ hình thoi cạnh 4cm.
Lời giải
Bước 1. Vẽ đoạn thẳng AB = 4cm.
Bước 2. Vẽ đoạn thẳng BC = 4cm (điểm C khác điểm A).
Bước 3. Qua điểm C vẽ đường thẳng song song với AB. Trên đường thẳng này lấy điểm D sao cho CD = 4cm.
Bước 4. Nối D với A ta được hình thoi ABCD.
3. Hình bình hành
Trong hình bình hành:
– Các cặp cạnh đối bằng nhau.
– Hai đường chéo cắt nhau tại trung điểm của mỗi đường.
– Các cặp cạnh đối song song.
– Các cặp góc đối bằng nhau.
Ví dụ 3. Cho hình bình hành ABCD, hai đường chéo AC và BD cắt nhau tại điểm I. Sử dụng compa hoặc thước thẳng kiểm tra xem điểm I có là trung điểm của hai đường chéo không?
Lời giải
+) Nếu sử dụng compa:
– Đầu tiên mở một khoảng compa trùng với đoạn IA. Sau đó giữ nguyên khoảng đó đặt vào đoạn IC thấy trùng nhau.
– Tương tự mở compa một khoảng trùng với IB. Sau đó giữ nguyên khoảng đó đặt vào đoạn ID thấy trùng nhau.
Vậy điểm I chính là trung điểm của hai đường chéo.
+) Nếu sử dụng thước thẳng:
Ta sẽ đo độ dài của từng đoạn một, thì thấy IA = IC, IB = IB.
Vậy I chính là trung điểm của hai đường chéo.
4. Hình thang cân
Trong hình thang cân:
– Hai cạnh bên bằng nhau.
– Hai đường chéo bằng nhau.
– Hai cạnh đáy song song với nhau.
– Hai góc kề một đáy bằng nhau.
Ví dụ 4. Hình nào trong các hình đã cho là hình thang cân? Hãy cho biết tên hình thang cân đó.
Lời giải
Đầu tiên lấy eke kiểm tra hai cạnh đáy có song song với nhau không.
Tiếp theo lấy thước thẳng đo độ dài hai đường chéo nếu bằng nhau thì là hình thang cân.
Từ kết quả đo, ta thấy các hình trên hình thang cân là HKIJ.