Môn Ngữ Văn 12
Mộ (Chiều tối) + Nguyên tiêu (Rằm tháng giêng) - Hồ Chí Minh
1. Hoàn cảnh sáng tác
a) Thời gian, địa điểm
- Thời gian: 1942-1943
- Địa điểm: Trong tù ở Trung Quốc
- Hoàn cảnh: Bị chính quyền Tưởng Giới Thạch bắt giam
b) Tập thơ Nhật ký trong tù
- Số lượng: 133 bài thơ chữ Hán
- Nội dung: Ghi lại cuộc sống trong tù, tâm tư, tình cảm
- Giá trị: Tác phẩm văn học độc đáo, nhân văn sâu sắc
2. Phân tích bài 'Mộ' (Chiều tối)
a) Nội dung
- Chủ đề: Cảnh chiều tối trong tù, tâm trạng cô đơn
- Hình ảnh: Mộ, chiều tối, bóng tối bao trùm
- Tâm trạng: Buồn bã nhưng không tuyệt vọng
b) Nghệ thuật
- Hình ảnh: Mộ - biểu tượng cho sự cô đơn, tù túng
- Không gian: Tù ngục tối tăm, ngột ngạt
- Tâm trạng: Buồn nhưng vẫn lạc quan, tin tưởng
3. Phân tích bài 'Nguyên tiêu' (Rằm tháng giêng)
a) Nội dung
- Chủ đề: Tết Nguyên tiêu trong tù
- Đối chiếu: Tết ở ngoài vs trong tù
- Tình cảm: Nhớ Tổ quốc, nhớ nhân dân
b) Nghệ thuật
- Đối chiếu: Vui buồn, trong ngoài
- Hình ảnh: Đèn lồng, pháo hoa (bên ngoài) vs tù tối (bên trong)
- Tâm trạng: Nhớ nhà nhưng vẫn lạc quan
4. Giá trị chung
a) Tư tưởng
- Yêu nước: Tình yêu sâu sắc với Tổ quốc
- Lạc quan: Tin tưởng vào tương lai
- Nhân văn: Quan tâm đến con người
b) Nghệ thuật
- Ngôn ngữ: Giản dị, chân thành
- Hình ảnh: Gần gũi, dễ cảm nhận
- Cảm xúc: Chân thật, sâu sắc