Giải bài tập KHTN 9 Bài 1: Nhận biết một số dụng cụ, hoá chất. Thuyết trình một vấn đề khoa học
Mở đầu trang 6 Bài 1 KHTN 9: Để kiểm chứng các dự đoán trong lĩnh vực khoa học tự nhiên, cần tiến hành thí nghiệm. Làm thế nào lựa chọn được dụng cụ, hóa chất phù hợp để thực hiện thí nghiệm thành công và an toàn?
Lời giải:
Để kiểm chứng các dự đoán trong lĩnh vực khoa học tự nhiên, cần tiến hành thí nghiệm. Để lựa chọn được dụng cụ, hóa chất phù hợp để thực hiện thí nghiệm thành công và an toàn cần tìm hiểu kĩ về lí thuyết, cách thực hiện, an toàn trong thí nghiệm
I. Giới thiệu một số dụng cụ và cách sử dụng
Câu hỏi và bài tập (trang 7)
Câu hỏi trang 7 KHTN 9: Để tạo ra tia sáng, chùm sáng, có thể dùng đèn dây tóc và các tấm chắn sáng có khe hẹp. Em hãy đề xuất một cách làm khác
Lời giải:
Có thể sử dụng tia laze để tạo ra tia sáng, chùm sáng
Hoạt động trang 7 KHTN 9: Quan sát điện kế, giải thích vì sao vạch 0 nằm giữa thang đo
Lời giải:
Vạch 0 nằm giữa thang đo vì nếu đảo chiều dòng điện thì giá trị sẽ ngược lại
Câu hỏi và bài tập (trang 8)
Câu hỏi 1 trang 8 KHTN 9: Phễu, phễu chiết, bình cầu trong phòng thí nghiệm thường được làm bằng vật liệu gì? Cần lưu ý điều gì khi sử dụng chúng?
Lời giải:
Phễu, phễu chiết, bình cầu trong phòng thí nghiệm thường được làm bằng thủy tinh. Cần lưu ý cầm, nắm cẩn thận vì thủy tinh rất dễ vỡ
Câu hỏi 2 trang 8 KHTN 9: Khi cần đun nóng dung dịch trong cốc thủy tinh, tại sao cần dùng lưới tản nhiệt?
Lời giải:
Khi cần đun nóng dung dịch trong cốc thủy tinh, cần dùng lưới tản nhiệt để trảnh phân bổ nhiệt không đều dẫn đến bị vỡ
II. Một số hóa chất cơ bản trong phòng thí nghiệm
Hoạt động trang 9 KHTN 9: Sử dụng hóa chất và dụng cụ trong phòng thí nghiệm
Đề xuất dụng cụ, hóa chất và thực hiện thí nghiệm chứng minh tính chất hóa học chung của acid hoặc base
Lời giải:
Những hóa chất dễ bị phân hủy bởi ánh sáng cần được đựng trong các lọ tối màu và để ở chỗ tối hoặc bọc kín bằng giấy màu đen phía ngoài lọ
Câu hỏi và bài tập (trang 9)
Câu hỏi 1 trang 9 KHTN 9: Khi thực hiện lấy hóa chất rắn, lỏng, cần lưu ý gì để các hóa chất đảm bảo được độ tinh khiết và bảo quản được lâu dài?
Lời giải:
Cần lưu ý sử dụng đúng liều lượng cần cho phép, đóng nắp khi không sử dụng
Câu hỏi 2 trang 9 KHTN 9: Tại sao cần phải đọc cẩn thận nhãn hóa chất trước khi sử dụng?
Lời giải:
Cần đọc cẩn thận nhãn để tránh nhầm lẫn khi thực hành vì các chất có thể gây ra phản ứng mạnh.
Câu hỏi 3 trang 9 KHTN 9: Tại sao không được tự ý nghiền, trộn các hóa chất?
Lời giải:
Không tự ý nghiền, trộn hóa chất vì sẽ gây ra các phản ứng hóa học không mong muốn hoặc có thể phát nổ.
Câu hỏi 4 trang 9 KHTN 9: Em cần lưu ý gì khi sử dụng các hóa chất dễ bay hơi; hóa chất độc hại; hóa chất nguy hiểm (H2SO4 đặc,…)?
Lời giải:
Cần lưu ý đeo khẩu trang, găng tay, thao tác cẩn thận, làm theo hướng dẫn của giáo viên
III. Viết và trình bày báo cáo một vấn đề khoa học
Hoạt động 1 trang 11 KHTN 9:Em hãy so sánh cấu trúc của bài báo cáo một vấn đề khoa học theo các thức quy định chung với các bài báo cáo thực hành hay báo cáo thí nghiệm, điều tra mà em đã thực hiện.
Lời giải:
Bài báo cáo vấn đề khoa học có cấu trúc chặt chẽ và đầy đủ hơn: thêm tóm tắt, thảo luận, tài liệu tham khảo,…
Hoạt động 2 trang 11 KHTN 9: Lựa chọn một hoạt động nghiên cứu hoặc hoạt động thực hành và viết báo cáo cho hoạt động này
Lời giải:
Hoạt động 1 trang 13 KHTN 9: Để thực hiện thuyết trình báo cáo kết quả nghiên cứu, thực hành, em hãy xây dựng bản trình chiếu trên phần mềm.
Lời giải:
HS tự chuẩn bị bản trình chiếu bằng Power Point hoặc Canva
Hoạt động 2 trang 13 KHTN 9: Trình bày báo cáo với các bạn trong lớp một vấn đề khoa học mà em đã lựa chọn
Lời giải:
HS tự trình bày
Hoạt động trang 14 KHTN 9: Em hãy thiết kế một báo cáo treo tường để trình bày kết quả của một nghiên cứu khoa học hoặc một bài thực hành mà em đã thực hiện trong môn Khoa học tự nhiên
Lời giải:
Câu hỏi và bài tập (trang 14)
Câu hỏi trang 14 KHTN 9: Em hãy so sánh ưu, nhược điểm của hai cách thuyết trinh báo cáo: sử dụng phần mềm trình chiếu và sử dụng báo cáo treo tường
Lời giải:
– Ưu điểm: Sống động, đều nêu ra được những nội dung cần thiết
– Nhược điểm: Mất nhiều thời gian nếu muốn bài thuyết trình hay và sống động
Xem thêm các bài giải bài tập Khoa học tự nhiên 9 Kết nối tri thức hay, chi tiết khác:
Bài 1. Nhận biết một số dụng cụ, hoá chất. Thuyết trình một vấn đề khoa học
Bài 2. Động năng. Thế năng
Bài 3. Cơ năng
Bài 4. Công và công suất
Bài 5. Khúc xạ ánh sáng
Bài 6. Phản xạ toàn phần
Lý thuyết KHTN 9 Bài 1: Nhận biết một số dụng cụ, hoá chất. Thuyết trình một vấn đề khoa học
I. Giới thiệu một số dụng cụ và cách sử dụng
1. Một số dụng cụ thí nghiệm quang học
|
Dụng cụ |
Chức năng |
|
Nguồn sáng |
– Đèn dây tóc được nối với nguồn điện 12 V và các tấm chắn sáng có một hoặc nhiều khe sáng. – Nguồn laser mỗi tia sáng được điều khiển bằng một công tắc trên đèn.
|
|
Bản bán trụ và bảng chia độ |
Bản bán trụ là một khối thủy tinh trong suốt. Bảng chia độ được sử dụng để đọc giá trị các góc khi nghiên cứu hiện tượng khúc xạ ánh sáng và hiện tượng phản xạ toàn phần.
|
|
Bộ dụng cụ tìm hiểu tính chất ảnh qua thấu kính |
Bộ dụng cụ tìm hiểu tính chất ảnh qua thấu kính: – Thấu kính hội tụ (1) – Thấu kính phân kì (2) – Màn chắn (3) – Đèn (4) – Khe hình chữ F (5) – Giá quang học đồng trục (6)
|
2. Một số dụng cụ thí nghiệm điện từ
|
Dụng cụ |
Chức năng |
|
Điện kế |
Điện kế là dụng cụ dùng để phát hiện dòng điện cảm ứng. |
|
Đồng hồ đo điện đa năng |
Đồng hồ đo điện đa năng cho phép đo được các đại lượng khác nhau như I, U, R, … trong mạch điện một chiều cũng như mạch điện xoay chiều.
|
|
Cuộn dây dẫn có hai đèn LED |
Sử dụng cuộn dây dẫn có hai đèn LED mắc song song, ngược cực để phát hiện dòng điện cảm ứng.
|
3. Một số dụng cụ thí nghiệm về chất và sự biến đổi chất
4. Một số dụng cụ dùng trong quan sát nhiễm sắc thể
Để quan sát nhiễm sắc thể cần sử dụng kính hiển vi và các tiêu bản cố định NST.
– Khi quan sát tiêu bản ở độ phóng đại lớn (100x) cần sử dụng dầu soi kính hiển vi. Dùng dầu soi kính hiển vi giúp quan sát rõ các mẫu vật có kích thước rất nhỏ do đặc tính trong suốt, chỉ số khúc xạ cao.
II. Một số hóa chất cơ bản trong phòng thí nghiệm
Các hóa chất cơ bản:
– Kim loại: Na, Fe, Cu, …
– Phi kim: S, I2, …
– Oxide: CuO, CaO, MnO2, …
– Acid: HCl, H2SO4, ….
– Base: NaOH, NH3, …
– Chất hữu cơ: C2H5OH, C6H12O6, …
– Chất chỉ thị: Giấy pH, phenolphthalein, …
Các hóa chất cần được bảo quản trong chai hoặc lọ, có nắp đậy và được dán nhãn ghi thông tin về hóa chất.
III. Viết và trình bày báo cáo một vấn đề khoa học
IV. Bài thuyết trình một vấn đề khoa học
1. Thuyết trình trên các phần mềm trình chiếu
Lưu ý: Khi thuyết trình sử dụng ngôn ngữ đơn giản, rõ ràng, tập trung vào việc truyền đạt thông điệp chính và tương tác với người nghe.
2. Báo cáo treo tường
Là một hình thức trình bày báo cáo kết quả nghiên cứu và được xây dựng như sau:
1. Kích thước và định dạng: Kích thước tiêu chuẩn cho báo cáo treo tường là AO hoặc A1. Chọn định dạng dọc hoặc ngang tùy thuộc vào nội dung và sở thích cá nhân.
2. Tiêu đề và thông tin tác giả: Tiêu đề rõ ràng và dễ đọc từ khoảng cách xa, tên tác giả của báo cáo nên nằm dưới tiêu đề.
3. Định dạng nội dung và thiết kế:
– Chia báo cáo treo tường thành các phần/khu vực rõ ràng như: giới thiệu, phương pháp, kết quả, thảo luận và kết luận. Sử dụng hình ảnh, biểu đồ và đồ thị để trình bày thông tin một cách trực quan.
– Cân nhắc việc sử dụng màu sắc: Màu nền không nên quá rực rỡ và nên có sự đối lập giữa màu chữ và màu nền. Font chữ nên đơn giản và dễ đọc, kích thước chữ phù hợp.
4. Nội dung báo cáo treo tường
– Giới thiệu: Mô tả ngắn gọn về vấn đề nghiên cứu và mục tiêu.
– Phương pháp: Mô tả cách thức thu thập dữ liệu và tiếp cận vấn đề.
– Kết quả: Trình bày dữ liệu thông qua hình ảnh, biểu đồ, đồ thị.
– Thảo luận: Phân tích kết quả và so sánh với các nghiên cứu khác (nếu có).
– Kết luận: Tóm tắt những phát hiện và đưa ra các gợi ý hoặc hướng nghiên cứu tiếp theo.
– Tài liệu tham khảo: Liệt kê nguồn tham khảo đã sử dụng. Có thể sử dụng chữ nhỏ hơn ở phần này để tiết kiệm không gian.
Lưu ý khi trình bày: Dùng ít chữ và tập trung vào việc truyền đạt thông điệp chính thông qua hình ảnh và đồ thị; đảm bảo hình ảnh và văn bản rõ ràng, sắc nét, trưng bày báo cáo treo tường ở nơi dễ nhìn và tiếp cận được.