Giải bài tập Khoa học tự nhiên 6 Bài 19: Cấu tạo và chức năng các thành phần của tế bào
Mở đầu trang 67 Bài 19 Khoa học tự nhiên lớp 6: Tuy có kích thước nhỏ nhưng tế bào có thể thực hiện được các quá trình sống cơ bản. Vậy tế bào được cấu tạo từ những thành phần nào và chúng có chức năng gì để có thể giúp tế bào thực hiện những quá trình sống đó?
Lời giải:
Mỗi tế bào đều được cấu tạo từ các thành phần cơ bản là:
– Màng tế bào: bao bọc tế bào chất và tham gia vào quá trình trao đổi chất giữa tế bào và môi trường
– Tế bào chất: là nơi diễn ra các hoạt động sinh hóa của tế bào
– Nhân: là nơi chứa vật chất di truyền và là trung tâm điều khiển các hoạt động của tế bào
→ Nhờ các cấu tạo này mà tế bào có thể thực hiện được các quá trình sống.
Câu hỏi 1 trang 67 Bài 19 Khoa học tự nhiên lớp 6: Quan sát hình 19.1 và đọc thông tin mục I, nêu các thành phần chính của tế bào và chức năng của chúng.
Lời giải:
Thành phần chính của tế bào và chức năng:
|
Tên thành phần |
Chức năng |
|
Màng tế bào |
– Bao bọc khối tế bào chất – Tham gia vào quá trình trao đổi chất giữa tế bào và môi trường |
|
Tế bào chất |
– Là nơi diễn ra các hoạt động sinh hóa của tế bào |
|
Nhân/vùng nhân |
– Là nơi chứa vật chất di truyền – Là trung tâm điều khiển mọi hoạt động sống cẩu tế bào |
Câu hỏi 2 trang 67 Bài 19 Khoa học tự nhiên lớp 6: Trên màng tế bào có những lỗ nhỏ li ti. Em hãy dự đoán xem vai trò của những lỗ nhỏ này là gì?
Lời giải:
Những lỗ nhỏ li ti trên màng tế bào giúp tế bào có thể trao đổi chất với môi trường.
Hoạt động 1 trang 68 Bài 19 Khoa học tự nhiên lớp 6:
Lời giải:
So sánh sự giống và khác nhau giữa tế bào nhân sơ và tế bào nhân thực:
|
Tế bào nhân sơ |
Tế bào nhân thực |
|
|
Giống |
– Đều có cấu tạo từ ba thành phần chính là: màng tế bào, tế bào chất, nhân hoặc vùng nhân |
|
|
Khác |
– Nhân không có màng bao bọc – Chưa có hệ thống nội màng – Các bào quan chưa có màng bao bọc |
– Nhân có màng bao bọc – Có hệ thống nội màng – Các bào quan đã có màng bao bọc |
Câu hỏi 3 trang 68 Bài 19 Khoa học tự nhiên lớp 6: Quan sát hình 19.3, lập bảng so sánh sự giống và khác nhau về thành phần cấu tạo giữa tế bào động vật và tế bào thực vật.
Lời giải:
So sánh tế bào thực vật và tế bào động vật
|
Tế bào động vật |
Tế bào thực vật |
|
|
Giống |
– Đều là tế bào nhân thực – Đều có cấu tạo từ các thành phần chính là màng tế bào, tế bào chất và nhân |
|
|
Khác |
– Không có thành tế bào
– Không bào nhỏ hoặc không có – Không có lục lạp |
– Thành tế bào được cấu tạo từ cellulose – Không bào lớn và nhiều – Có lục lạp |
Câu hỏi 4 trang 68 Bài 19 Khoa học tự nhiên lớp 6: Những điểm khác nhau giữa tế bào động vật và tế bào thực vật có liên quan gì đến hình thức dinh dưỡng của chúng? Cấu trúc nào của tế bào thực vật giúp cây cứng cáp dù không có hệ xương nâng đỡ như ở động vật?
Lời giải:
– Tế bào động vật không có lục lạp nên động vật sống dị dưỡng. Tế bào thực vật có lục lạp nên sống tự dưỡng.
– Thành cellulose là cấu tạo giúp quy định hình dạng cảu tế bào và giúp tế bào đứng vững.
Em có thể 1 trang 69 Bài 19 Khoa học tự nhiên lớp 6: Tạo mô hình mô phỏng tế bào thực vật và tế bào động vật
Lý thuyết Bài 19: Cấu tạo và chức năng các thành phần của tế bào
I. Cấu tạo của tế bào
→Tế bào được cấu tạo từ các thành phần chính như sau:
– Màng tế bào: là thành phần có ở mọi tế bào, bao bọc tế bào chất. Màng tế bào tham gia vào quá trình trao đổi chất giữa tế bào và môi trường.
– Tế bào chất: nằm giữa màng tế bào và nhân hoặc vùng nhân. Là nơi diễn ra các hoạt động trao đổi chất của tế bào.
– Nhân hoặc vùng nhân: chứa vật chất di truyền, là trung tâm điều khiển các hoạt động sống của tế bào.
II. Tế bào nhân sơ và tế bào nhân thực
– Tế bào nhân sơ:
+ Chưa có nhân hoàn chỉnh
+ Vật chất di truyền gọi là vùng nhân
+ Tế bào chất không có hệ thống nội màng
+ Chỉ có bào quan duy nhất là ribosome
– Tế bào nhân thực:
+ Có nhân hoàn chỉnh
+ Vật chất di truyền nằm trong nhân được bao bọc bởi màng nhân
+ Tế bào chất được chia thành nhiều khoang
+ Có hệ thống nội màng
+ Có các bào quan có màng bao bọc
III. Tế bào động vật và tế bào thực vật
– Giống nhau:
+ Đều là tế bào nhân thực
– Khác nhau:
+ Tế bào thực vật có thành tế bào, lục lạp và không bào lớn