Giải bài tập Khoa học tự nhiên 6 Bài 17: Tách chất khỏi hỗn hợp
Mở đầu trang 60 Bài 17 Khoa học tự nhiên lớp 6: Từ xưa có câu:” đãi cát tìm vàng”. Vậy người ta đã tách vàng ra khỏi cát như thế nào?
Lời giải:
Người ta dùng phương pháp thủy lực sử dụng một dòng nước chảy xiết với sức nước đủ lớn để tách các hạt vàng ra khỏi đất cát sau đó để chúng chảy vào các máng để trôi đi đất cát và thu lại vàng.
Câu hỏi 1 trang 60 Bài 17 Khoa học tự nhiên lớp 6: Trên thực tế em thường gặp chất tinh khiết hay hỗn hợp? Vì sao chúng ta cần phải tách chất?
Lời giải:
– Trên thực tế em thường gặp hỗn hợp.
– Ta cần phải tách chất để thu được chất tinh khiết, phục vụ cho nhu cầu sinh hoạt và sản xuất của con người.
Câu hỏi 2 trang 60 Bài 17 Khoa học tự nhiên lớp 6: Lấy một số vị dụ về quá trính tách chất trong tự nhiên và trong đời sống mà em biết.
Lời giải:
Một số ví dụ về quá trình tách chất trong tự nhiên và trong đời sống mà em biết:
– Phù sa trong nước sông lắng xuống, tách khỏi nước
– Làm bay hơi nước biển, thu được muối ăn.
– Đãi vàng từ đất cát trong quặng vàng.
Câu hỏi 3 trang 61 Bài 17 Khoa học tự nhiên lớp 6: Tại sao hạt bụi bị tách ra khỏi không khí, hạt phù sa bị tách khỏi nước sông?
Lời giải:
Hạt bụi bị tách ra khỏi không khí vì hạt bụi nặng hơn không khí do đó chúng sẽ tự động lắng xuống đất nên bụi bị tách ra khỏi không khí. Hạt phù sa nặng hơn nước nên nó sẽ lắng xuống và bị tách ra khỏi nước sông.
Hoạt động 1 trang 61 Bài 17 Khoa học tự nhiên lớp 6: Lọc nước từ hỗn hợp nước lẫn đất
Chuẩn bị: nước, 2 cốc thủy tinh, đất, phễu lọc, giấy lọc.
Tiến hành:
– Lấy một cốc nước, cho 1 thìa đất vào cốc. Khuấy mạnh cho hỗn hợp trong cốc đục đều lên. Dừng khuấy và quan sát.
– Gấp giấy lọc và đặt vào phễu (hình 17.3)
– Gạn lấy lớp nước dưới phía trên (gọi là nước gạn), đem rót từ từ đến hết vào phễu lọc có giấy lọc (hình 17.4). Nước chảy ra khỏi phễu lọc được thu vào cốc hứng, gọi là nước lọc.
Em hãy quan sát, so sánh màu sắc của nước gạn và nước lọc.
Lời giải:
Màu sắc nước gạn và nước lọc khác nha. Nước gạn có màu nâu đục, còn nước lọc trong suốt.
Câu hỏi 4 trang 62 Bài 17 Khoa học tự nhiên lớp 6: Quá trình làm muối từ nước biển sử dụng phương pháp tách chất nào?
Lời giải:
Quá trình làm muối từ nước biển sử dụng phương pháp cô cạn.
Câu hỏi 5 trang 62 Bài 17 Khoa học tự nhiên lớp 6: Có một mẫu muối có lẫn cát. Em hãy đề xuất phương pháp tách muối khỏi cát.
Lời giải:
Ta cho hỗn hợp muối và cát vào nước, quấy đểu cho muối tan hết và để cát lặng xuống đáy, lọc cát ta thu được dung dịch nước muối. Dùng phương pháp cô cạn ta tách muối ra được khỏi dung dịch đó.
Hoạt động 2 trang 62 Bài 17 Khoa học tự nhiên lớp 6: Tách dầu ăn khỏi nước
Chuẩn bị: 1 chai nhựa khoảng 500 ml, dầu ăn, phễu chiết, cốc thủy tinh.
Tiến hành:
– Rót nước đến ¼ chai nhựa, thêm dầu ăn đến ½ chai. Đậy nắp chai, lắc mạnh, quan sát hỗn hợp trong chai.
– Rót hỗn hợp trong chai ra phễu chiết, để yên vài phút cho tách lớp. Mở từ từ khóa phễu chiết cho chất lỏng phía dưới (nước) chảy xuống cốc. Khi phần dầu ăn chạm vào bề mặt khóa thì vặn khóa lại. Quan sát chất lỏng thu được trong cốc.
Quan sát và trả lời các câu hỏi:
a) Nước và dầu ăn, chất lỏng nào nặng hơn?
b) Tại sao phải mở khóa phễu chiết một cách từ từ?
c) Các chất lỏng thu được có còn lẫn vào nhau không?
Lời giải:
a) Nước nặng hơn dầu ăn nên dầu ăn nổi lên trên mặt nước.
b) Phải mở khóa phễu một cách từ từ để tránh việc làm xáo trộn hỗn hợp ,khi hết nước dầu ăn sẽ chảy xuống lẫn vào nước.
c) Các chất lỏng không lẫn vào nhau.
Câu hỏi 6 trang 63 Bài 17 Khoa học tự nhiên lớp 6: Khai thác dầu mỏ dưới đáy biển thường thu được hỗn hợp dầu mỏ và nước biển. Người ta làm thế nào để tách dầu mỏ ra khỏi hỗn hợp?
Lời giải:
Người ta dùng phương pháp chiết để tách dầu mỏ khỏi hỗn hợp dầu mỏ và nước biển vì dầu mỏ nhẹ hơn nước biển nên sẽ nổi lên trên bề mặt nước biển, nên có thể chiết ra được.
Em có thể 1 trang 63 Bài 17 Khoa học tự nhiên lớp 6: Sử dụng khẩu trang khi không khí nơi em sống bị ô nhiễm bụi mịn
Em có thể 2 trang 63 Bài 17 Khoa học tự nhiên lớp 6: Làm sạch nước trong bể cá khi bể cá nhà em bị bẩn
Lý thuyết Bài 17: Tách chất khỏi hỗn hợp
I. Nguyên tắc tách chất
– Ta có thể tách các chất trong hỗn hợp dựa trên sự khác nhau về tính chất của chúng.
Ví dụ:
+ Phù sa trong nước sông lắng xuống, tách khỏi nước .
+ Muối ăn không bị bay hơi nên khi làm cho nước biển bay hơi sẽ thu được muối ăn.
II. Một số cách tách chất
1. Lắng, gạn và lọc
– Lắng: tách các chất rắn lơ lửng nặng hơn ra khỏi các chất nhẹ hơn
Ví dụ:
+ Trong không khí thường có lẫn bụi.Khi lặng gió, sau một thời gian, hạt bụi nặng hơn tự động lắng xuống, giúp làm sạch không khí một cách tự nhiên.
+ Nước đục do bị lẫn đất, bùn, khi để yên, các hạt bùn đất sẽ lắng xuống đáy. Gạn lớp nước phía trên ta thu được nước trong hơn.
– Lọc: Dùng để tách các chất rắn không tan ra khỏi hỗn hợp lỏng.
Ví dụ: Khi các hạt chất rắn lơ lửng, khó lắng xuống, ta có thể lọc tách cúng ra khỏi chất lỏng hoặc chất khí.Để lọc chất rắn khỏi chất lỏng, ta thường dùng phễu lót giấy lọc. Giấy lọc chứa các lỗ li ti, khi chất lỏng chảy qua giấy lọc, các hạt chất rắn có kích thước lớn hơn lỗ này sẽ bị giữ lại.
2. Cô cạn
– Tách các chất khó bay hơi ra khỏi các chất dễ bay hơi.
Ví dụ:
+ Tách muối ăn từ nước muối: đun nóng dung dịch muối ăn cho đến khi nước bay hơi hết, còn lại là muối. Người làm muối cũng biết tận dụng nắng, gió để nước bay hơi, thu được muối ăn.
+ Tách các chất tan rắn ra khỏi dung dịch hoặc huyền phù bằng cách làm dung môi bay hơi, thu được chất rắn còn lại.
3. Chiết
– Tách các chất lỏng không tan vào nhau ra khỏi nhau bằng các dụng cụ như phễu chiết, bình chiết.
