Giải SBT Khoa học tự nhiên lớp 7 Bài 19: Từ trường
Bài 19.1 trang 49 SBT Khoa học tự nhiên 7: Trong thí nghiệm Osterd, một kim nam châm tự do đặt cân bằng song song với một đoạn dây dẫn AB, khi cho dòng điện chạy vào trong dây dẫn thì kim nam châm quay lệch khỏi vị trí ban đầu (Hình 19.1). Giải thích tại sao.
Lời giải:
Khi cho dòng điện chạy vào dây dẫn, xung quanh dây dẫn (xung quanh dòng điện) có từ trường, dưới tác dụng của từ trường làm kim nam châm quay.
Bài 19.2 trang 50 SBT Khoa học tự nhiên 7: Hãy vẽ các đường sức từ đi qua các điểm A, B, C (Hình 19.2).
Lời giải:
Đường sức từ của thanh nam châm có chiều đi ra ở cực Bắc đi vào ở cực Nam.
Bài 19.3 trang 50 SBT Khoa học tự nhiên 7: Hãy vẽ một số đường sức từ trong khoảng giữa hai nam châm đặt gần nhau (Hình 19.3).
Lời giải:
Bài 19.4 trang 50 SBT Khoa học tự nhiên 7: Hãy vẽ một số đường sức từ của nam châm chữ U (Hình 19.4).
Lời giải:
– Đường sức từ phía bên ngoài nam châm chữ U là những đường cong đi ra từ cực Bắc, đi vào ở cực Nam.
– Đường sức từ bên trong chữ U là những đường thẳng song song cách đều nhau đi ra ở cực Bắc, đi vào ở cực Nam.
Bài 19.5 trang 50 SBT Khoa học tự nhiên 7: Xác định cực của nam châm thẳng khi biết chiều của kim nam châm đặt tại vị trí như Hình 19.5.
Lời giải:
Ta thấy thanh nam châm và kim nam châm đang hút nhau nên đầu bên phải là cực Bắc (N), đầu bên trái là cực Nam (S).
Bài 19.6 trang 50 SBT Khoa học tự nhiên 7: Hãy khoanh vào từ “Đúng” hoặc “Sai” các câu dưới đây nói về từ trường.
|
STT |
Nói về từ trường |
Đánh giá |
|
|
1 |
Từ trường chỉ có ở xung quanh nam châm vĩnh cửu. |
Đúng |
Sai |
|
2 |
Từ trường tồn tại xung quanh nam châm, xung quanh dòng điện và xung quanh Trái Đất. |
Đúng |
Sai |
|
3 |
Kim nam châm tự do là dụng cụ xác định tại một điểm nào đó có từ trường hay không. |
Đúng |
Sai |
|
4 |
La bàn chỉ là dụng cụ xác định phương hướng, không thể dùng xác định sự tồn tại của từ trường. |
Đúng |
Sai |
Lời giải:
1 – Sai vì từ trường có ở cả xung quanh nam châm điện, dòng điện,…
2 – Đúng
3 – Đúng
4 – Sai vì la bàn được sử dụng cả xác định sự tồn tại của từ trường.
Bài 19.7 trang 51 SBT Khoa học tự nhiên 7: Lực từ tác dụng lên kim nam châm đặt tại vị trí nào trên Hình 19.6 là mạnh nhất?
A. Vị trí 1.
B. Vị trí 2.
C. Vị trí 3.
D. Vị trí 4.
Lời giải:
Đáp án đúng là: A
Tại hai đầu cực của thanh nam châm có từ trường lớn nhất nên lực từ ở đó cũng tác dụng mạnh nhất.
Bài 19.8 trang 51 SBT Khoa học tự nhiên 7: Xác định chiều của kim nam châm đặt ở giữa hai nhánh của nam châm hình chữ U như Hình 19.7.
Lời giải:
Ta thấy kim nam châm đang nằm cân bằng trong từ trường của nam châm hình chữ U do cả hai đầu của nó đang bị hút về hai cực của nam châm chữ U. Vậy, ta xác định được đầu bên trái của kim nam châm là cực Nam, đầu bên phải là cực Bắc.
Bài 19.9 trang 51 SBT Khoa học tự nhiên 7: Từ trường của Trái Đất mạnh nhất ở những vùng nào?
A. Ở vùng xích đạo.
B. Ở vùng Bắc Cực.
C. Ở vùng Nam Cực.
D. Ở vùng Bắc Cực và Nam Cực.
Lời giải:
Đáp án đúng là: D
Từ trường của Trái Đất mạnh nhất ở vùng Bắc Cực và Nam Cực.
Xem thêm các bài giải SBT Khoa học tự nhiên 7 Kết nối tri thức hay, chi tiết khác:
Bài 18: Nam châm
Bài 20: Chế tạo nam châm điện đơn giản
Bài 21: Khái quát về trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng
Bài 22: Quang hợp ở thực vật
Lý thuyết KHTN 7 Bài 19: Từ trường
I. Từ trường
– Lực tác dụng của nam châm lên các vật có từ tính và các nam châm khác gọi là lực từ.
– Từ trường không chỉ tồn tại trong không gian bao quanh một nam châm mà còn tồn tại trong không gian bao quanh dây dẫn mang dòng điện.
– Có thể phát hiện sự tồn tại của từ trường bằng cách đặt kim nam châm trong môi trường đó. Nếu kim nam châm khi đặt tự do trong môi trường mà bị lệch khỏi hướng Bắc – Nam thì ta kết luận môi trường đó có tồn tại từ trường.
II. Từ phổ
– Từ phổ là hình ảnh các đường mạt sắt xung quanh nam châm tạo ra.
– Ở hai đầu cực các đường mạt sắt sắp xếp mau ở đó từ trường mạnh, ra giữa thanh nam châm ở đó các đường mạt sắt sắp xếp thưa nên từ trường ở đó yếu.
III. Đường sức từ
– Kim nam châm đặt trong từ trường thì định hướng theo đường sức của từ trường. Quy ước chiều đường sức từ là chiều đi từ cực Nam đến cực Bắc xuyên dọc kim nam đặt cân bằng trên đường sức từ đó.
– Ở bên ngoài thanh nam châm, đường sức từ có chiều đi ra từ cực Bắc, đi vào cực Nam.
– Ở bên ngoài nam châm chữ U, các đường sức từ cong có chiều đi ra từ cực Bắc, đi vào cực Nam. Bên trong nam châm hình chữ U là các đường sức từ song song nhau, có chiều đi từ cực Bắc tới cực Nam.
IV. Từ trường của Trái Đất
– Ở bên ngoài Trái Đất, đường sức từ trường Trái Đất có chiều đi từ Nam bán cầu đến Bắc bán cầu.
– Trái Đất là một nam châm khổng lồ có 2 địa cực từ không trùng với 2 cực địa lí.
V. La bàn
1. Cấu tạo
La bàn là dụng cụ để xác định hướng địa lí. La bàn thường có cấu tạo như hình dưới đây.
2. Cách sử dụng la bàn xác định hướng địa lí
Xác định hướng địa lí bằng la bàn ta làm như sau:
– Giữ là ban trong lòng bàn tay hoặc đặt trên một mặt bàn sao cho la bàn nằm ngang trước mặt. Sau đó, xoay vỏ của la bàn sao cho đầu kim màu đỏ chỉ hướng Bắc trùng khít với vạch chữ N trên la bàn.
– Đọc giá trị của góc tạo bởi hướng cần xác định (hướng trước mặt) so với hướng bắc trên mặt chia độ của la bàn để tìm hướng cần xác định.
Chú ý: Đặt la bàn cách xa nam châm và các vật liệu có tính chất từ, để tránh tác động của các vật này lên kim la bàn.
Ví dụ: Hình ảnh dưới đây cho thấy, hướng cần xác định lệch so với hướng Bắc 200 về phía Đông Bắc.
