SBT Khoa học tự nhiên 7 Bài 12 (Kết nối tri thức): Sóng âm

Giải SBT Khoa học tự nhiên lớp 7 Bài 12: Sóng âm

Bài 12.1 trang 37 SBT Khoa học tự nhiên 7: Giải thích âm từ một dây đàn ghi – ta được gảy truyền đến tai ta như thế nào.

Lời giải:

Âm từ một dây đàn ghi – ta được gảy truyền đến tai ta bằng cách: Khi dây đàn dao động làm cho lớp không khí tiếp xúc với nó dao động theo. Lớp không khí dao động này lại làm cho lớp không khí kế tiếp nó dao động. Cứ thế, các dao động của nguồn âm được không khí truyền tới tai ta, làm cho màng nhĩ dao động khiến ta cảm nhận được âm phát ra từ nguồn âm.

Bài 12.2 trang 37 SBT Khoa học tự nhiên 7: Âm thanh không thể truyền trong

A. chất lỏng.

B. chất rắn.

C. chất khí.

D. chân không.

Lời giải:

Đáp án đúng là: B

Âm thanh không thể truyền trong chân không.

Bài 12.3 trang 37 SBT Khoa học tự nhiên 7: Chỉ ra câu nào đúng, câu nào sai trong các câu dưới đây.

a) Âm thanh được tạo ra từ nguồn âm, các nguồn âm đều dao động.

b) Âm thanh được truyền tới tai ta qua môi trường không khí.

c) Âm thanh có thể truyền trong chất rắn, lỏng và khí.

d) Âm thanh có thể truyền trong chân không.

Lời giải:

a), b), c) đều đúng

d) Sai vì âm thanh chỉ truyền được trong chất khí, lỏng, rắn.

Bài 12.4 trang 37 SBT Khoa học tự nhiên 7: Âm thanh không truyền được trong chân không vì

A. chân không không có trọng lượng.

B. chân không không có vật chất.

C. chân không là môi trường trong suốt.

D. chân không không đặt được nguồn âm.

Lời giải:

Đáp án đúng là: B

Âm thanh không truyền được trong chân không vì chân không không có vật chất.

Bài 12.5 trang 37 SBT Khoa học tự nhiên 7: Em hãy giải thích tại sao trong thực tế người ta thường dùng những vật liệu như vải, bông, xốp cao su để cách âm.

Lời giải:

Những vật liệu như vải, bông, xốp cao su hấp thụ âm tốt và phản xạ âm kém nên thường được dùng để cách âm.

Bài 12.6 trang 37 SBT Khoa học tự nhiên 7: Ở loài voi, khi con đầu đàn tìm thấy thức ăn hoặc phát hiện thấy nguy hiểm, chúng thường dậm chân xuống đất để thông báo cho nhau. Em hãy giải thích hiện tượng này.

Lời giải:

Vì khi voi đầu đàn dậm chân xuống đất, âm sẽ được đất truyền đi tốt hơn so với âm truyền đi trong không khí và các con voi trong đàn sẽ nhận biết được tín hiệu này.

Bài 12.7 trang 38 SBT Khoa học tự nhiên 7: Giả sử trong không gian vũ trụ thuộc hệ Mặt Trời có hai thiên thạch va chạm với nhau thì ở trên Trái Đất ta có nghe thấy âm thanh của vụ nổ này không? Tại sao?

Lời giải:

Ở Trái Đất, ta không nghe được âm thanh của vụ nổ vì âm thanh từ nơi hai thiên thạch va chạm không truyền qua được khoảng không gian giữa chúng và Trái Đất chính là khoảng chân không.

Bài 12.8 trang 38 SBT Khoa học tự nhiên 7: Một người nhìn thấy tia chớp trước khi nghe thấy tiếng sấm 5 s. Cho rằng thời gian ánh sáng truyền từ chỗ phát ra tiếng sấm đến mắt ta là không đáng kể và tốc độ truyền âm trong không khí là 340 m/s. Người đó đứng cách nơi phát ra tiếng sấm một khoảng là

A. 1,7 km.

B. 68 km.

C. 850 m.

D. 68 m.

Lời giải:

Đáp án đúng là: A

Người đó đứng cách nơi phát ra tiếng sấm một khoảng là

s = v.t = 340.5 = 1700 m = 1,7 km.

Bài 12.9* trang 38 SBT Khoa học tự nhiên 7: Một người dùng búa gõ vào đường ray xe lửa, một người khác đứng cách đó 432 m và áp một tai vào đường ray xe lửa thì nghe thấy hai tiếng gõ cách nhau 1,2 s. Xác định tốc độ truyền âm trong không khí. Biết tốc độ truyền âm trong thép là 6 100 m/s.

Lời giải:

Tóm tắt:

s = 432 m

t_{không khí}  – t_thép= 1,2 s

v_thép = 6 100 m/s

Hỏi v_{không khí} = ?

Giải:

– Thời gian âm truyền trong thép là

t_thép = $\frac{s}{v_{thep‘}}=\frac{432}{6100}\approx \mathrm{0,0708}s$

– Thời gian âm truyền trong không khí là

t_{không khí} = t_thép + 1,2 = 0,0708 + 1,2 = 1,2708 s

– Tốc độ truyền âm trong không khí là

v_{không khí} = $\frac{s}{v_{kk}}=\frac{432}{\mathrm{1,2708}}\approx \mathrm{339,9}m/s$

Bài 12.10 trang 38 SBT Khoa học tự nhiên 7: Với dụng cụ thí nghiệm gồm: một ít hạt gạo; một cái bát sứ; một thìa inox; một cái chảo bằng kim loại; một màng nylon bọc thức ăn; vài dây cao su (Hình 12.1). Hãy thiết kế phương án thí nghiệm chứng tỏ rằng khi dùng thìa inox gõ vào đáy chảo phát ra âm thanh dưới dạng sóng âm có thể truyền qua không khí tới màng nylon căng trên miệng bát sứ.

Lời giải:

Tiến hành thí nghiệm theo các bước sau:

Bước 1: Bịt màng nylon căng trên miệng bát sứ, rắc vài hạt gạo lên trên.

Bước 2: Dùng thìa inox gõ mạnh vào đáy chảo cho phát ra âm thanh ở gần miệng bát.

Bước 3: Quan sát những hạt gạo trên màng nylon.

Nếu những hạt gạo bị nảy lên, chứng tỏ đáy chảo phát ra âm thanh dưới dạng sóng âm có thể truyền qua không khí tới màng nylon căng trên miệng bát sứ.

Xem thêm các bài giải SBT Khoa học tự nhiên 7 Kết nối tri thức hay, chi tiết khác:

Bài 11: Thảo luận về ảnh hưởng của tốc độ trong an toàn giao thông

Bài 13: Độ to và độ cao của âm

Bài 14: Phản xạ âm, chống ô nhiễm tiếng ồn

Bài 15: Năng lượng ánh sáng. Tia sáng, vùng tối

Lý thuyết KHTN 7 Bài 12: Sóng âm

I. Dao động và sóng

1. Dao động

Các chuyển động qua lại quanh một vị trí cân bằng được gọi là dao động.

2. Sóng

Sóng là sự lan truyền dao động trong môi trường.

II. Nguồn âm

Nguồn âm là nguồn phát ra âm, các nguồn âm đều dao động.

III. Sóng âm

– Sóng âm là sự lan truyền dao động của nguồn âm trong môi trường.

– Sóng âm được tạo ra khi có một vật dao động làm cho các phần tử vật chất trong môi trường đó dao động theo. Lớp phần tử vật chất này dao động kéo theo lớp phần tử vật chất khác dao động kế tiếp. Cứ thế các dao động được truyền trong môi trường vật chất truyền tới tai ta, làm cho màng nhĩ dao động. Do đó ta nghe thấy âm phát ra từ nguồn âm.

IV. Các môi trường truyền âm

– Môi trường truyền được sóng âm gọi là môi trường truyền âm.

– Ta nghe được âm thanh trong các môi trường chất rắn, chất lỏng và chất khí. Không nghe được âm thanh trong môi trường chân không.