Giải bài tập KHTN lớp 7 Bài 26: Một số yếu tố ảnh hưởng hô hấp tế bào
Video giải KHTN 7 Bài 26: Một số yếu tố ảnh hưởng hô hấp tế bào – Kết nối tri thức
Mở đầu trang 113 KHTN lớp 7: Tại sao rau, quả cất giữ trong tủ lạnh lại lâu hỏng hơn so với rau, quả để ngoài không khí? Tại sao muốn cất giữ các loại hạt được lâu lại phải phơi khô mà không để ẩm?
Phương pháp giải:
– Tủ lạnh được thiết kế dựa trên cơ sở sử dụng nhiệt độ thấp để ức chế hoạt tính của enzyme và hoạt động của vi sinh vật. Hầu hết các phản ứng sinh hóa hoạt động trao đổi chất của vi sinh vật đều bị ảnh hưởng bởi yếu tố nhiệt độ.
– Nhiệt độ của tủ lạnh làm giảm cường độ của các biến đổi về hóa học, hóa sinh và sinh học để kéo dài thời hạn sử dụng của thực phẩm tươi sống hoặc đã qua chế biến.
– Độ ẩm không khí là một yếu tố quan trọng giúp vi sinh vật tồn tại và sinh trưởng, vì vậy các thức ăn chứa nhiều nước sẽ dễ bị nhiễm khuẩn.
Trả lời:
– Nhiệt độ của tủ lạnh làm giảm cường độ của các biến đổi về hóa học, hóa sinh và sinh học để kéo dài thời hạn sử dụng của thực phẩm tươi sống hoặc đã qua chế biến.
– Độ ẩm không khí là một yếu tố quan trọng giúp vi sinh vật tồn tại và sinh trưởng, vì vậy các thức ăn chứa nhiều nước sẽ dễ bị nhiễm khuẩn.
1. Một số yếu tố chủ yếu ảnh hưởng đến hô hấp tế bào
Câu hỏi trang 113 KHTN lớp 7: Từ kết quả thí nghiệm trong bảng trên, em hãy nhận xét về mối liên quan giữa hàm lượng nước và cường độ hô hấp của hạt.
Phương pháp giải:
Quan sát bảng và đưa ra nhận xét.
Trả lời:
– Hàm lượng nước trong hạt tăng khiến cường độ hô hấp của hạt tăng gấp nhiều lần.
Câu hỏi trang 113 KHTN lớp 7: Vì sao trong trồng trọt, người ta thường cày bừa đất trước khi gieo trồng và tháo nước khi cây bị ngập úng?
Phương pháp giải:
– Oxygen là nguyên liệu của hô hấp tế bào nên có ảnh hưởng trực tiếp đến hô hấp.
– Ở thực vật, nếu nồng độ khí oxygen ngoài môi trường giảm xuống dưới 5% thì cường độ hô hấp giảm.
Trả lời:
– Cày bừa đất giúp đất tơi xốp và thoáng khí, tạo điều kiện thích hợp cho quá trình hô hấp, phát triển ở thực vật.
Câu hỏi trang 114 KHTN lớp 7: Vì sao không nên để nhiều hoa hoặc cây xanh trong phòng ngủ kín?
Phương pháp giải:
Quá trình hô hấp ở thực vật sẽ lấy O2 từ không khí và đào thải CO2 ra môi trường.
Trả lời:
Không nên để nhiều hoa hoặc cây xanh trong phòng ngủ kín vì:
– Buổi tối cây xanh ngừng quang hợp, chỉ hô hấp, quá trình này sẽ làm giảm lượng O2 tăng lượng CO2 trong không khí, có thể gây ngạt cho người ngủ.
2. Vận dụng hiểu biết về hô hấp tế bào vào thực tiễn
Câu hỏi trang 114 KHTN lớp 7: Theo em, cần điều chỉnh các yếu tố môi trường như nước, nhiệt độ, nồng độ khí carbon dioxide như thế nào để có thể bảo quản được nông sản? Giải thích.
Phương pháp giải:
Tùy loại nông sản, để nông sản rơi vào trạng thái nghỉ, ngừng sinh trường chúng ta cần giảm hay bổ xung các yếu tố môi trường khác nhau.
Trả lời:
Câu hỏi trang 114 KHTN lớp 7: Kể tên một số biện pháp bảo quản nông sản mà em biết.
Phương pháp giải:
Gia đình em sử dụng những biện pháp gì để bảo quản nông sản.
Trả lời:
Một số biện pháp bảo quản nông sản mà em biết là: Phơi, sấy khô, muối chua, bảo quản trong tủ lạnh, kho lạnh, ….
Hoạt động trang 115 KHTN lớp 7: Thảo luận nhóm và hoàn thành các yêu cầu sau:
1. Khi vào phòng kín có hàm lượng carbon dioxide cao, em cần lưu ý điều gì?
2. Theo em, có nên bảo quản rau quả tươi ở nhiệt độ bằng hoặc thấp hơn 0°C để kéo dài thời gian bảo quản hay không? Giải thích.
3. Cho một số loại nông sản sau: hạt lúa, quả cà chua, rau muống, hành tây, hạt đỗ, bắp ngô tươi, hạt lạc, quả dưa chuột, rau cải bắp, khoai tây, quả cam. Hãy lựa chọn biện pháp bảo quản phù hợp cho từng loại nông sản và giải thích.
Trả lời:
1. Khi vào phòng kín có hàm lượng carbon dioxide cao em cần lưu ý:
– Hít thở đều, tìm mở ngay các cửa trong phòng giúp không khí lưu thông.
2. Không nên bảo quản rau quả tươi ở nhiệt độ bằng hoặc thấp hơn 0°C vì:
– Khi bảo quản quá lạnh sẽ khí lượng nước trong tế bào bị đóng băng, phá vỡ cấu trúc của tế bào, khiến khi rã đông thực phẩm sẽ mất đi độ tươi ngon và giảm hàm lượng chất dinh dưỡng.
3.
Lý thuyết KHTN 7 Bài 26: Một số yếu tố ảnh hưởng đến hô hấp tế bào
I. MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HÔ HẤP TẾ BÀO
1. Nước
– Vai trò: Nước vừa là dung môi vừa là môi trường cho các phản ứng hô hấp xảy ra, do đó, hàm lượng nước là yếu tố liên quan trực tiếp đến hô hấp của tế bào.
– Ảnh hưởng: Cường độ hô hấp tỉ lệ thuận với hàm lượng nước trong tế bào.
Cường độ hô hấp của hạt lúa và lúa mì ở các hàm lượng nước khác nhau
2. Nồng độ khí oxygen
– Vai trò: Oxygen là nguyên liệu của quá trình hô hấp tế bào.
– Ảnh hưởng: Ở thực vật, khi nồng độ oxygen ngoài môi trường giảm xuống dưới 5% thì cường độ hô hấp giảm.
Làm đất tơi xốp, thoáng khí trước khi gieo trồng
3. Nồng độ khí carbon dioxide
– Nồng độ carbon dioxide ngoài môi trường khoảng 0,03% thì thuận lợi cho hô hấp tế bào. Nếu nồng độ quá cao từ 3% đến 5% sẽ gây ức chế quá trình hô hấp.
– Ở người và động vật, khi nồng độ khí CO2 trong máu cao sẽ dẫn đến tình trạng CO2 cạnh tranh với O2 để liên kết với các tế bào hồng cầu, cơ thể bị thiếu khí O2 ảnh hưởng đến quá trình hô hấp, gây nguy hiểm đến tính mạng.
Ngạt khí CO2, CO là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tử vong trong các đám cháy
4. Nhiệt độ
– Nhiệt độ ảnh hưởng đến quá trình hô hấp tế bào thông qua sự tác động đến các enzyme xúc tác phản ứng hóa học.
– Nhiệt độ quá cao hoặc quá thấp đều ảnh hưởng đến hô hấp tế bào.
Mối liên hệ giữa hô hấp và nhiệt độ
II. VẬN DỤNG HIỂU BIẾT VỀ HÔ HẤP TẾ BÀO VÀO THỰC TIỄN
1. Hô hấp tế bào và vấn đề bảo quản nông sản
– Mối quan hệ giữa hô hấp tế bào và vấn đề bảo quản nông sản: Hô hấp tế bào phân giải chất hữu cơ của tế bào, làm giảm chất lượng, số lượng của nông sản. Tuy nhiên, nếu ngừng hô hấp thì các tế bào chết dẫn đến nông sản bị hỏng. Do đó, để bảo quản nông sản, cần khống chế hô hấp tế bào ở mức tối thiểu bằng cách điều chỉnh các yếu tố môi trường như nước, nhiệt độ, nồng độ khí carbon dioxide,…
Khống chế hô hấp tế bào ở mức tối thiểu để bảo quản nông sản
2. Các biện pháp bảo quản nông sản sau thu hoạch
a) Bảo quản khô
– Cơ sở khoa học: Trong điều kiện thiếu nước, cường độ hô hấp tế bào giảm.
– Loại nông sản được áp dụng: các loại hạt. Các hạt cần được phơi khô hoặc sấy đến khi độ ẩm còn khoảng 13% – 16% tùy loại hạt.
– Ví dụ: Phơi khô thóc, ngô, đậu xanh,… để bảo quản trong thời gian dài.
Phơi khô để bảo quản lúa
b) Bảo quản lạnh
– Cơ sở khoa học: Nhiệt độ bảo quản thấp làm ức chế sự hoạt động của các enzyme xúc tác cho các phản ứng trong hô hấp tế bào → có thể làm chậm quá trình hô hấp của tế bào.
– Loại nông sản được áp dụng: Đây là cách bảo quản phần lớn các loại thực phẩm, rau quả,… Mỗi một loại rau, quả cần có một nhiệt độ bảo quản thích hợp để bảo quản.
– Ví dụ: Bảo quản thực phẩm trong tủ lạnh.
Bảo quản lạnh thịt, cá, rau, củ, quả,…
c. Bảo quản trong điều kiện nồng độ khí carbon dioxide cao
– Cơ sở khoa học: Khi nồng độ carbon dioxide tăng sẽ ức chế quá trình hô hấp, nhờ đó, tăng hiệu quả của quá trình bảo quản.
– Đây là phương pháp bảo quản hiện đại và hiệu quả cao. Thường sử dụng các kho kín, quy mô lớn, có nồng độ khí CO2 cao để bảo quản các loại nông sản.
– Ví dụ: Bảo quản trái cây trong các túi polyethylene kín có nồng độ carbon dioxide cao.
Bảo quản rau củ trong túi polyethylene có nồng độ carbon dioxide cao
Xem thêm các bài giải SGK Khoa học tự nhiên lớp 7 Kết nối tri thức hay, chi tiết khác:
Bài 25: Hô hấp tế bào
Bài 27: Thực hành: Hô hấp tế bào ở thực vật
Bài 28: Trao đổi khí ở sinh vật
Bài 29: Vai trò của nước và các chất dinh dưỡng đối với cơ thể sinh vật