Tuyển sinh 2026: Rút gọn phương thức, “siết” điểm sàn và tiêu chí học bạ
Kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học năm 2026 được xem là một cột mốc lịch sử khi đây là lứa học sinh đầu tiên hoàn thành chương trình Giáo dục phổ thông (GDPT) 2018. Theo Kế hoạch tuyển sinh và Thông tư ban hành Quy chế tuyển sinh mới đây của Bộ Giáo dục và Đào tạo, bức tranh xét tuyển đã có những định hình quan trọng nhằm tăng tính minh bạch và công bằng.
Đáng chú ý nhất, nhằm tránh tình trạng nhiễu loạn thông tin, Bộ GD-ĐT đề xuất yêu cầu các trường sử dụng tối đa 5 phương thức xét tuyển (chưa bao gồm tuyển thẳng). Về ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào, thí sinh cần có tổng điểm 3 môn thi tốt nghiệp THPT tương ứng với tổ hợp xét tuyển đạt tối thiểu 15 điểm (theo thang 30).
Bên cạnh đó, phương thức xét tuyển học bạ cũng có sự thắt chặt. Nếu sử dụng điểm học bạ THPT, các trường phải tính trung bình cộng của 6 học kỳ (lớp 10, 11 và 12) của tối thiểu 3 môn học, trong đó bắt buộc có môn Toán hoặc Ngữ văn chiếm trọng số không thấp hơn 1/3 tổng điểm xét tuyển.
Ngày hội tư vấn tuyển sinh thu hút đông đảo học sinh và phụ huynh. (Ảnh minh họa)
Các trường đại học chủ động điều chỉnh tổ hợp và phương án xét tuyển
Tính đến tháng 4/2026, hàng loạt trường đại học lớn trên cả nước đã sớm công bố Đề án tuyển sinh 2026. Sự biến động lớn nhất nằm ở việc loại bỏ các tổ hợp truyền thống không còn phù hợp và tăng cường phương thức xét tuyển tổng hợp.
- Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM và ĐH Tôn Đức Thắng dự kiến áp dụng hình thức xét tuyển tổng hợp (kết hợp điểm thi tốt nghiệp, học bạ và các năng lực khác) nhằm đánh giá toàn diện thí sinh thay vì xét tuyển độc lập từng phương thức.
- Trường ĐH Ngoại thương tuyển 4.540 chỉ tiêu, công bố mở thêm nhiều ngành học mới, sử dụng điểm kỳ thi Đánh giá năng lực của ĐHQG Hà Nội/TP.HCM và Đánh giá tư duy (ĐH Bách Khoa Hà Nội).
- ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐHQGHN) gây chú ý khi ngừng xét tổ hợp C00 (Văn, Sử, Địa) ở 11 ngành “hot” như Báo chí, Tâm lý học, phản ánh yêu cầu ngày càng cao về ngoại ngữ và tư duy logic.
- Các khối trường Quân đội (như Trường Sĩ quan Chính trị, Học viện Biên phòng) cũng loại bỏ các tổ hợp truyền thống như A00, C00, cấu trúc lại tổ hợp với tỷ trọng môn Toán hoặc Ngữ văn đạt tối thiểu 25%.
Tăng cường các kỳ thi riêng và sự lên ngôi của chứng chỉ ngoại ngữ mới
Để giảm thiểu áp lực chỉ dựa vào kỳ thi THPT, các trường đại học tiếp tục mở rộng chỉ tiêu cho các kỳ thi riêng như: Đánh giá năng lực (HSA, V-ACT), Đánh giá tư duy (TSA), và kỳ thi V-SAT. Việc tham gia đồng thời nhiều kỳ thi giúp thí sinh có thêm dữ liệu xét tuyển ở các phương thức khác nhau, tăng khả năng trúng tuyển.
Quy chế kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 cũng bổ sung thêm các chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế mới được quy đổi điểm/miễn thi (không áp dụng cộng điểm vào xét tuyển ĐH tuỳ trường), chẳng hạn như tiếng Hàn TOPIK và Versant English Placement Test (VEPT), nâng tổng số chứng chỉ ngoại ngữ được chấp nhận lên con số 22.
Ứng dụng Trí tuệ Nhân tạo (AI) trong định hướng nghề nghiệp
Không chỉ thay đổi về mặt quy chế, xu hướng hướng nghiệp năm 2026 cũng mang đậm dấu ấn công nghệ. Theo các chuyên gia giáo dục, học sinh hiện nay đang tích cực tận dụng các công cụ Trí tuệ Nhân tạo (AI) để phân tích thế mạnh cá nhân, tra cứu cơ hội việc làm, tìm hiểu sâu hơn về ngành học tương lai và lập lộ trình ôn thi hiệu quả.
Thí sinh có thể sử dụng AI để tìm hiểu ngành nghề chuyên sâu và cá nhân hóa lộ trình học. (Ảnh minh họa)
Bên cạnh đó, các chuỗi chương trình Tư vấn tuyển sinh – hướng nghiệp 2026 quy mô lớn đang được triển khai rộng khắp tại nhiều tỉnh thành. Đây là cơ hội để học sinh lớp 11, 12 có thể giao lưu trực tiếp với các chuyên gia, tìm hiểu những nhóm ngành mới như Khoa học Dữ liệu, Trí tuệ Nhân tạo, Công nghệ Xanh và Kinh tế số – những lĩnh vực được dự báo sẽ thống trị thị trường lao động.
Lời khuyên cho các sĩ tử 2026
Với quá nhiều thay đổi bủa vây, các thí sinh sinh năm 2008 cần lưu ý:
- Cập nhật liên tục đề án tuyển sinh của các trường Đại học mục tiêu để kịp thời bổ sung chứng chỉ ngoại ngữ hoặc đăng ký các kỳ thi đánh giá năng lực.
- Chú trọng học đều và giữ điểm học bạ các năm THPT tốt, đặc biệt ở các môn nền tảng như Toán và Ngữ văn.
- Chủ động tham gia các ngày hội tư vấn hướng nghiệp để chọn ngành phù hợp với năng lực cá nhân và nhu cầu xã hội.